KZ
Өскемен
-17°
туман жел 1 м/с, СБ
501.79 595.07 6.56

Өскеменде белгілі драматургтің ел бірлігін арқау еткен «Алтын ажал» драмасы алғаш рет сахналанды

22.06.2025, 10:00 459 Жанаргүл Көкенайқызы


Бүгін Шығыс Қазақстан облыстық драма және оперетта театрында белгілі ақын, драматург Иранбек Оразбаевтың (Иран-Ғайып) «Алтын ажал» атты қасіретнама жанрындағы қойылымының тұсаукесері өтті. Спектакльдің режиссері – талантты театр шебері, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі Мұрат Ахманов. Премьераға автордың өзі – Иран-Ғайып және режиссер Мұрат Ахманов арнайы келіп қатысты. Қойылымды тамашалаған ел ағалары бұл туындыны бүкіл Өскемен халқы көруі тиіс, ой саларлық, өзекті шығарма деп бағалады, деп хабарлайды Altainews.kz тілшісі.

Бір анадан туып, оның ақ сүтін еміп өскен, жатырлас қандас-бауырлас үш ұлдың арасындағы терең туыстық сезімдер аяқ астынан жоғалып, бақастық пен надандықтың құрбанына айналып, ақыр соңында адамдық қасиетінен айырылған хайуанға айналуы — қойылымның басты тақырыбы. Олардың түбіне жеткен – көрден көз арбаған ат басындай сом алтын…

Иран-Ғайыптың «Алтын ажал» трагедиялық дастанын сахналаған өскемендік әртістер көрермендерге осы шағын аңыздың желісімен үлкен ой салды. Толғандырды, тебірентті.

Қойылым бір шаңырақтағы үш ұл арқылы бүгінгі қоғамдағы отбасы құндылығы, жемқорлық, тоғышарлық, алауыздық, тәрбиесіздік сынды өзекті мәселелерді қозғайды. Сонымен бірге, мұндай кеселдерден арылудың, аман қалудың жалғыз жолы – адал еңбек пен тәрбие екенін ескертеді.

«Алтын ажал» қойылымын тамашалаған өскемендіктер мен қала қонақтары бір сағаттан сәл ғана асатын шағын қойылымнан үлкен ой түйіп қайтты.

– Бүгін театр сахнасында керемет көріністің куәсі болдық. Біз тектілік пен бірліктің, ауызбіршіліктің қадірін білген, оны жоғары бағалаған ата-бабаларымыздың көрегендігіне тағы бір мәрте көз жеткіздік. «Алтын көрсе, періште жолдан таяды» деп халқымыз бір ауыз сөзбен терең мағына берген. Ұлан-ғайыр жерімізді ата-бабамыз найзаның ұшымен, білектің күшімен ғана емес, біліммен де қорғады. Биылғы жылды Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев «Жұмысшы мамандықтарының жылы» деп жариялады. Бұл еңбек адамының мәртебесін көтеріп, ел болашағы еңбек пен білімде екенін айқын көрсетеді. Осы қойылым арқылы бүкіл әулеттің жойылып кету қаупінен, елдік тұтастықтың бұзылуынан сақтанудың жалғыз жолы – адал еңбек пен дұрыс тәрбие екенін түсінеміз. Жемқорлық пен жамандықтан аулақ болу – әр азаматтың борышы. Періштедей пәк болмасақ та, пенде екенбіз деп көз жұмуға болмайды. Болашақты, ұрпақты, мемлекетті ойласақ, бірлікпен адал еңбек етуіміз керек. Осындай өзекті мәселелерді қозғаған қойылымнан үлгі алайық, – деді облыс әкімі Нұрымбет Сақтағанов. Ол қойылым авторы Иран-Ғайыпты құттықтап, иығына қазақы дәстүрмен шапан жапты.

Спектакльдің бағасын көрерменнің өзі берсін.

– Бүгінгі қойылым – заман ағымын дөп басқан шығарма. «Алтын ажал» атауының өзі көрерменге терең ой салады. Періште – пәктіктің, тазалықтың символы. Ал «Алтын көрсе, періште жолдан таяды» деген тәмсіл — алтын секілді дүние үшін тіпті ең таза адамның өзі де бұзылуы мүмкін екенін ескерту. Автордың бұл туындысы түгелдей ұйқаспен жазылып, поэзиялық өрнекпен өрілген. Оқиғаның кейіпкерлері – үш ағайынды. Бұл жай ғана сан емес, үш жүздің баласы дегенді меңзейді. Үш жүздің бірлігі – елдің тұтастығы. Автор осы қойылым арқылы болашақта қазақ баласы осындай жағдайға ұрынбасын, алдын алсын деген ниетпен жазған. Қойылымда айтылған «ант бұзу – үлкен күнә» деген сөз – баршаға үндеу, – дейді көрермендердің бірі, жазушы Тоқтар Мағзұмов.

Ақын, сазгер Нәбиолда Кемешов белгілі режиссер Мұрат Ахманов сахналаған спектакльдегі әртістердің ойынын жоғары бағалап, қойылымды бүкіл қала жұртшылығы тамашалауы тиіс екенін айтты.

– Бұл қойылымның тәрбиелік мәні терең. Қазақтың рухын тербейтін туынды. Президент айтқандай, қоғамда бірлік, білім мен татулық болмаса, экономикалық даму да тоқтайды. Байлық пен ресурсты жан-жаққа тартпай, бір елдің игілігіне жұмсауымыз керек. Халқымыз мұрагерін бесіктен тәрбиелеген. Бұл қойылымда ана мен әке тәрбиесі де терең қозғалған. Ананың сөзі далада қалуы — ананың қадір-қасиетінің төмендегені. Жастар осыны түсінуі қажет, – дейді ол.

Қойылымда Байжан (үлкен ұл) рөлін Нәдір Сұңғатолда мен Арыстанбек Мұқият, Бекжан (ортаңғы ұл) рөлін Мирас Разханов пен Жасұлан Серкетаев, Ғалижан (кіші ұл) рөлін Еділ Мекешов пен Шалқар Арыстанбеков шебер сомдап шықты. Барлығы – Өскемендегі қазақ театрының әртістері.

Иран-Ғайыптың осыдан қырық жылдан астам уақыт бұрын жазылған «Алтын ажал» дастаны – автордың 60-тан астам драмалық шығармасының бірі. Қойылымдағы Жыр-Ғайып кейіпкері (Елдос Мәсәлім) – автордың өзі іспетті. Қойылым Жыр-Ғайыптың тәуелсіздікті тұғырлы ету туралы толғауымен басталып, сол әнмен аяқталуы — спектакльдің идеялық жүгін тереңдете түсті.

Фото: Махаббат Ахметжанова


Біздің Instagram парақшамызға жазылыңыз

Жаңалықтарды ең бірінші болып оқыңыз

жазылу